เวียดนามเดินหน้าศูนย์กลางท่าเรือน้ำลึกอาเซียน ดันบ่าเรีย-หวุงเต่าสู่ฮับโลจิสติกส์โลก

กระทรวงการก่อสร้างของเวียดนามได้อนุมัติแผนแม่บทการพัฒนาท่าเรือบ่าเรีย-หวุงเต่าระยะปี 2021–2030 พร้อมวิสัยทัศน์ถึงปี 2050 โดยมีเป้าหมายยกระดับพื้นที่ดังกล่าวให้เป็นศูนย์กลางการขนถ่ายสินค้าทางทะเลระหว่างประเทศที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แผนดังกล่าวตั้งเป้ารองรับปริมาณการขนส่งสินค้าสูงสุดถึง 236.9 ล้านตันต่อปี และสามารถรองรับเรือบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่พิเศษที่มีระวางบรรทุกถึง 250,000 ตัน

หัวใจสำคัญของแผนพัฒนานี้อยู่ที่กลุ่มท่าเรือไฉ่เม็บ-ถิไว ซึ่งถูกกำหนดให้เป็นฐานหลักของท่าเรือน้ำลึกสำหรับการเดินเรือระหว่างทวีป ทั้งเส้นทางข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกและเส้นทางยุโรป โดยจะมีการขยายและยกระดับท่าเทียบเรือคอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่หลายแห่ง เพื่อรองรับปริมาณตู้สินค้าที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน พื้นที่ท่าเรืออื่น ๆ เช่น ถิไว ลองซอน ซงดินห์ เซามาย-เบ็นดินห์ รวมถึงท่าเรือผู้โดยสารระหว่างประเทศหวุงเต่า จะถูกพัฒนาให้มีบทบาทเฉพาะด้าน โดยเฉพาะพื้นที่ลองซอนซึ่งจะเน้นรองรับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและก๊าซธรรมชาติเหลว

ภายในปี 2030 ระบบท่าเรือบ่าเรีย-หวุงเต่าจะมีท่าเรือรวมประมาณ 60 แห่ง และท่าเทียบเรือรวมกว่า 117–123 แห่ง มีความยาวรวมเกือบ 30 กิโลเมตร พร้อมขีดความสามารถในการรองรับเรือขนาดใหญ่ระดับโลก ปริมาณการขนส่งสินค้าผ่านท่าเรือคาดว่าจะอยู่ระหว่าง 215–236.9 ล้านตันต่อปี ขณะที่ปริมาณตู้คอนเทนเนอร์จะเพิ่มขึ้นเป็น 16.25–18.25 ล้านทีอียู ส่วนการขนส่งผู้โดยสาร ท่าเรือผู้โดยสารระหว่างประเทศหวุงเต่าถูกคาดหมายว่าจะรองรับผู้โดยสารได้สูงสุดถึง 1.5 ล้านคนต่อปี

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่นี้ต้องใช้งบลงทุนรวมประมาณ 81,841 พันล้านดองเวียดนาม โดยส่วนหนึ่งจะถูกจัดสรรให้กับโครงสร้างพื้นฐานทางทะเลสาธารณะ เช่น ร่องน้ำ เขื่อนกันคลื่น และพื้นที่จอดเรือ ขณะที่เงินลงทุนส่วนใหญ่จะมุ่งไปที่การก่อสร้างและบริหารจัดการท่าเรือเชิงพาณิชย์ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการขนถ่ายสินค้าและยกระดับประสิทธิภาพการให้บริการ

นอกจากการขยายโครงสร้างพื้นฐานแล้ว แผนพัฒนายังให้ความสำคัญกับการยกระดับท่าเรือสู่รูปแบบท่าเรือสีเขียวและท่าเรืออัจฉริยะ ผ่านการนำเทคโนโลยีดิจิทัล ระบบบริหารจัดการการจราจรทางทะเล และแนวคิดการดำเนินงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมาใช้อย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งผลักดันการบูรณาการท่าเรือเข้ากับโครงข่ายถนน รถไฟ และศูนย์โลจิสติกส์ในพื้นที่ตอนใน

การเดินหน้าแผนแม่บทท่าเรือบ่าเรีย-หวุงเต่า สะท้อนยุทธศาสตร์ของเวียดนามในการยกระดับบทบาทด้านโลจิสติกส์และการขนส่งทางทะเลบนเวทีโลก โดยใช้ท่าเรือน้ำลึกเป็นเครื่องมือดึงดูดการลงทุน เสริมความสามารถการแข่งขัน และเชื่อมโยงเวียดนามเข้ากับห่วงโซ่อุปทานโลกอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น

โลกรวน เขย่าเศรษฐกิจโลก ไทยจะตั้งหลักอย่างไรในโลกการลงทุนยุคใหม่

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ก้าวข้ามจากประเด็นสิ่งแวดล้อม สู่การเป็นปัจจัยเชิงโครงสร้างที่กำหนดทิศทางเศรษฐกิจโลก ภัยพิบัติที่ถี่และรุนแรงขึ้น อุณหภูมิโลกที่สูงขึ้น และความไม่แน่นอนของทรัพยากร กำลังเพิ่มต้นทุนทางเศรษฐกิจและบังคับให้ประเทศต่าง ๆ ปรับรูปแบบการเติบโตจากการใช้ทรัพยากรเข้มข้น ไปสู่เศรษฐกิจที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนและความมั่นคงระยะยาว

ความเสี่ยงด้านภูมิอากาศเริ่มสะท้อนชัดในตัวเลขเศรษฐกิจโลก โดยภัยธรรมชาติสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจมหาศาล ส่งผลต่อภาคเกษตร พลังงาน และโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่นักลงทุนมองโลกรวนเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่กระทบศักยภาพการแข่งขันของประเทศและอุตสาหกรรมในระยะยาว เงินลงทุนจึงไหลไปสู่ธุรกิจที่ลดการปล่อยคาร์บอน ใช้พลังงานสะอาด และมีห่วงโซ่อุปทานที่ยืดหยุ่น ซึ่งถูกมองว่ามีความเสี่ยงต่ำกว่าและเติบโตได้ภายใต้กติกาโลกใหม่

ขณะเดียวกัน นโยบายด้านสภาพอากาศถูกยกระดับเป็นเครื่องมือกำหนดกติกาการค้าโลก ผ่านมาตรการอย่างภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดนและข้อกำหนดด้าน ESG ที่ทำหน้าที่เป็นกำแพงการค้าแบบใหม่ การแข่งขันทางเศรษฐกิจจึงไม่ใช่เพียงเรื่องต้นทุนแรงงานหรือราคา แต่เป็นเรื่องต้นทุนคาร์บอน คุณภาพกระบวนการผลิต และความโปร่งใสของซัพพลายเชน

สำหรับประเทศไทย ซึ่งพึ่งพาการส่งออกและการลงทุนจากต่างชาติเป็นหลัก การปรับตัวสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำจึงเป็นโจทย์เร่งด่วน อุตสาหกรรมสำคัญถูกจับตาด้านการปล่อยคาร์บอนมากขึ้น หากไม่ปรับโครงสร้างการผลิต ไทยอาจเสียเปรียบในการแข่งขัน อย่างไรก็ตาม มาตรการส่งเสริมการลงทุนของภาครัฐที่มุ่งพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานสะอาด ดิจิทัล ยานยนต์ไฟฟ้า และเทคโนโลยีลดคาร์บอน สะท้อนทิศทางการตั้งหลักของเศรษฐกิจไทยในโลกการลงทุนยุคใหม่

ท้ายที่สุด โลกรวนกำลังบังคับให้ทุกประเทศต้องเลือกระหว่างการปรับตัวหรือการถูกทิ้งไว้ข้างหลัง สำหรับไทย คำถามสำคัญไม่ใช่ว่าโลกรวนจะกระทบหรือไม่ แต่คือจะใช้การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เป็นโอกาสยกระดับเศรษฐกิจและการลงทุนของประเทศให้แข่งขันได้ในระยะยาวอย่างไร

คาร์บอนฟุตพริ้นท์ พลิกเกมโลจิสติกส์ไทย สู่การลดต้นทุนและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน

นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปิดเผยว่า กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เตรียมเปิดหลักสูตร “คาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร สำหรับผู้ประกอบการขนส่ง (Carbon Footprint for Organization: CFO for Transportation)” ภายใต้แนวคิด “คาร์บอนฟุตพริ้นท์กับโลจิสติกส์ยุคใหม่” เพื่อสนับสนุนให้ผู้ประกอบการขนส่งและโลจิสติกส์สามารถปรับกลยุทธ์การดำเนินธุรกิจให้สอดคล้องกับแนวโน้มโลกที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืน ควบคู่กับการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งอย่างเป็นรูปธรรม โดยเปิดให้ผู้ประกอบการที่สนใจสมัครเข้าร่วมสัมมนาได้ตั้งแต่วันนี้จนถึงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569

ภาคโลจิสติกส์และการขนส่งถือเป็นหนึ่งในกลไกหลักของระบบเศรษฐกิจไทย การปรับตัวสู่การดำเนินธุรกิจที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับศักยภาพการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย สร้างความเชื่อมั่นให้แก่คู่ค้าและผู้บริโภค รวมถึงรองรับกติกาการค้าระหว่างประเทศที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

สำหรับหลักสูตรดังกล่าว จะจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ณ โรงแรมแคนทารี อมตะ บางปะกง จังหวัดชลบุรี โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้เชิญผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการโลจิสติกส์จากบริษัท เอสซีจี เจดับเบิ้ลยูดี โลจิสติกส์ จำกัด (มหาชน) มาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ ประสบการณ์ แนวคิด และเครื่องมือที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในภาคธุรกิจ พร้อมกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานขององค์กรให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

เนื้อหาการอบรมมุ่งเน้นตั้งแต่การสร้างความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร วิธีการคำนวณและจัดเก็บข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคขนส่ง ตลอดจนแนวทางการปรับปรุงกระบวนการทำงานเพื่อลดการใช้พลังงานและเชื้อเพลิง ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์ เพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งอย่างเป็นระบบ และเตรียมความพร้อมให้ผู้ประกอบการสามารถรองรับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมทั้งในประเทศและต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กล่าวสรุปว่า การจัดสัมมนาครั้งนี้ถือเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการยกระดับผู้ประกอบการขนส่งไทย ซึ่งปัจจุบันมีการดำเนินธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคลกว่า 37,166 ราย ให้สามารถปรับตัวเข้าสู่โลจิสติกส์ยุคใหม่ได้อย่างมั่นคง ควบคู่กับการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศในระยะยาว

คมนาคมปี 2026 เดินเกมโครงสร้างพื้นฐาน เร่งทางด่วน–เชื่อมภูมิภาค วางฐานพัฒนาเศรษฐกิจระยะยาว

ปี 2026 ถูกมองว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง เนื่องจากเป็นปีแรกของการเดินหน้าตามมติสมัชชาพรรคระดับจังหวัด วาระปี 2025–2030 ซึ่งกำหนดให้ระบบขนส่งทำหน้าที่เป็น “เส้นชีวิต” ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ สังคม และการเชื่อมโยงภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรม

จากการสัมภาษณ์นายเลอ ง็อก เทียน ผู้อำนวยการกรมก่อสร้าง เปิดเผยว่า หน่วยงานได้กำหนดยุทธศาสตร์การทำงานตั้งแต่ต้นปี เพื่อสร้างแรงส่งให้กับการพัฒนาในระยะ 5 ปีข้างหน้า โดยให้ความสำคัญกับการเร่งรัดโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ควบคู่ไปกับการวางแผนการลงทุนระยะยาว

ในปี 2026 กรมก่อสร้างจะเร่งผลักดันโครงการยุทธศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเชื่อมต่อระดับภูมิภาค ทั้งโครงการรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ–ใต้ โครงการทางด่วนสายเหนือ–ใต้ฝั่งตะวันตก รวมถึงทางด่วนสายบาวล็อก–เลียนควง และเส้นทางตันฟู–บาวล็อก นอกจากนี้ยังมีแผนปรับปรุงและยกระดับโครงข่ายถนนสายหลักหลายเส้น เพื่อเพิ่มศักยภาพการเดินทาง การขนส่งสินค้า และการเชื่อมโยงพื้นที่เศรษฐกิจใหม่

ควบคู่กันนั้น จังหวัดยังอยู่ระหว่างการประสานงานเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการบิน โดยเฉพาะการคัดเลือกนักลงทุนสำหรับโครงการการบินพลเรือนที่สนามบินฟานเถียต รวมถึงการยกระดับสนามบินเลียนควงให้ได้มาตรฐานสากล เพื่อรองรับการเติบโตของการท่องเที่ยวและโลจิสติกส์ในอนาคต

นายเลอ ง็อก เทียน ระบุว่า อีกหนึ่งภารกิจสำคัญในปีนี้คือการวางแผนขั้นสุดท้ายและเตรียมความพร้อมด้านการลงทุนสำหรับโครงการขนาดใหญ่ โดยกรมก่อสร้างจะทำงานร่วมกับคณะกรรมการประชาชนจังหวัดอย่างใกล้ชิด เพื่อเสริมการวางแผนและประสานการส่งเสริมการลงทุนในโครงการเชื่อมต่อภูมิภาค เช่น เส้นทางดาลัด–ญาตรัง ฟานเถียต–บาวล็อก–จาเงีย และแนวเส้นทางเชื่อมภาคกลางกับที่ราบสูงตอนกลาง

ในขณะเดียวกัน การเบิกจ่ายงบลงทุนภาครัฐ การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัล และการปฏิรูปกระบวนการบริหารจะถูกผลักดันอย่างจริงจัง เพื่อลดอุปสรรคและย่นระยะเวลาดำเนินการของโครงการขนาดใหญ่ ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน

เมื่อถูกถามถึงความท้าทายด้านเงินทุน นายเลอ ง็อก เทียน ยอมรับว่าความต้องการงบประมาณยังคงสูง แต่จังหวัดได้เตรียมกลไกระดมทุนที่หลากหลายและยืดหยุ่น โดยยึดหลักให้การลงทุนภาครัฐเป็นตัวนำและเปิดทางให้ภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ผ่านรูปแบบความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อลดภาระงบประมาณของรัฐและเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินโครงการ

จังหวัดยังให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพยากรจากส่วนกลาง โดยประสานงานกับกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อขอรับการสนับสนุนด้านเงินทุนสำหรับโครงการที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์และเกินขีดความสามารถด้านงบประมาณของท้องถิ่น พร้อมทั้งเดินหน้าปรับปรุงสภาพแวดล้อมการลงทุน ผ่านการพัฒนาระบบการวางแผนและการบริหารให้มีความโปร่งใสและคล่องตัวมากขึ้น

สำหรับแผนการก่อสร้างใหม่ โครงการที่ได้รับความสนใจจากประชาชนและภาคธุรกิจล้วนมุ่งตอบโจทย์การเชื่อมโยงภูมิภาคและการพัฒนาเศรษฐกิจทางทะเล ไม่ว่าจะเป็นโครงการรถไฟรองรับรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ–ใต้ ทางด่วนเดาเจย์–เลียนควง ทางด่วนญาตรัง–เลียนควง ทางด่วนเกียเงีย–ฟานเถียต รวมถึงการปรับปรุงถนนสายหลักระดับประเทศและระดับจังหวัด เพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้กับโครงข่ายคมนาคมโดยรวม

ในช่วงต้นปี 2026 คณะกรรมการประชาชนจังหวัดได้มอบหมายให้หน่วยงานด้านการคลังร่วมกับกรมก่อสร้างทบทวนและปรับสมดุลแหล่งเงินทุน เพื่อให้มั่นใจว่าเงินทุนจะพร้อมก่อนการเริ่มโครงการ แทนที่จะให้โครงการต้องรอการจัดสรรงบประมาณ พร้อมยืนยันว่ารายชื่อโครงการจะมีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องภายหลังการอนุมัติแผนพัฒนาจังหวัดฉบับปรับปรุง เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจและการพัฒนาในระยะยาว

เป้าหมายสูงสุดของยุทธศาสตร์คมนาคมปี 2026 คือการวางรากฐานระบบขนส่งที่ทันสมัย เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเชื่อมโยงกันอย่างไร้รอยต่อ เพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจและการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนาคต