ETDA ส่งไม้ต่อ กขค. คุมแพลตฟอร์มโลจิสติกส์ ชี้ปัญหาจำกัดขนส่งกระทบการแข่งขัน เร่งเดินกฎหมาย DPS คุ้มครองผู้บริโภค

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) เดินหน้าจัดระเบียบแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยเฉพาะประเด็นการให้บริการโลจิสติกส์บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ หลังพบข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการจำกัดผู้ให้บริการขนส่งและเงื่อนไขการจัดสรรงานที่อาจไม่เป็นธรรม ซึ่งเข้าข่ายปัญหาการแข่งขันทางการค้าอย่างมีนัยสำคัญ ล่าสุดมีมติส่งเรื่องให้คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) เป็นหน่วยงานหลักกำกับดูแล คาดว่าจะเห็นความชัดเจนภายใน 1–2 เดือน

ดร.ชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ ETDA เปิดเผยว่า จากการหารือกับทุกฝ่ายพบว่าแก่นของปัญหาอยู่ที่โครงสร้างการแข่งขันมากกว่ามิติการคุ้มครองผู้บริโภคโดยตรง คณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์จึงเห็นควรให้ กขค. เข้ามาดูแลในฐานะกลไกหลัก ขณะที่ ETDA จะทำหน้าที่ติดตามผลกระทบต่อผู้บริโภคอย่างใกล้ชิด หากพบพฤติการณ์ที่ละเมิดสิทธิหรือสร้างความเสียหาย จะดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ทันที

ที่ผ่านมา ETDA ได้รับข้อสะท้อนจากทั้งผู้ให้บริการขนส่งและผู้ขายบนแพลตฟอร์ม โดยบริษัทขนส่งบางรายระบุว่าถูกจำกัดการเข้าถึงงาน ขณะที่ผู้ขายไม่สามารถเลือกหรือเปลี่ยนผู้ให้บริการขนส่งได้อย่างเสรี ส่งผลให้ผู้ให้บริการที่ไม่ใช่พาร์ทเนอร์ของแพลตฟอร์มเสียเปรียบในการแข่งขัน และกระทบต่อคุณภาพบริการโดยรวม

เพื่อแก้ไขปัญหา ETDA ได้ศึกษาแนวทางภายใต้พระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล หรือกฎหมาย DPS พร้อมจัดทำหลักการกำกับดูแลที่มุ่งเน้นความโปร่งใสและความเป็นธรรม เช่น การไม่เอื้อประโยชน์ให้ผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่ง การไม่จำกัดทางเลือกของผู้ขาย การเปิดโอกาสให้เปลี่ยนผู้ให้บริการได้ภายในระยะเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการเปิดเผยข้อมูลค่าขนส่งที่แท้จริงอย่างชัดเจน แม้ล่าสุดจะส่งไม้ต่อให้ กขค. เป็นผู้กำกับหลัก แต่ ETDA ยืนยันยังเดินหน้าบังคับใช้กฎหมาย DPS อย่างต่อเนื่อง

ณ วันที่ 13 มกราคม 2569 มีแพลตฟอร์มดิจิทัลแจ้งการประกอบธุรกิจผ่านระบบของ ETDA แล้วกว่า 2,000 แพลตฟอร์ม สะท้อนการเข้าสู่ระบบกำกับดูแลอย่างเป็นรูปธรรม โดย ETDA วางกรอบการกำกับไว้ครอบคลุมทั้งการปฏิบัติตามกฎหมายสินค้า ความเป็นธรรมด้านการแข่งขันและค่าธรรมเนียม รวมถึงการป้องกันการฉ้อโกงออนไลน์

ในส่วนของแพลตฟอร์มตลาดสินค้าออนไลน์ ETDA ได้ประกาศรายชื่อแพลตฟอร์ม 21 รายที่เข้าข่ายแพลตฟอร์มลักษณะเฉพาะ และต้องปฏิบัติตามมาตรการกำกับการขายและโฆษณาสินค้าที่ต้องมีมาตรฐานตามกฎหมาย ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปลายปี 2568 โดยแพลตฟอร์มต้องจัดให้มีระบบตรวจสอบสินค้า แสดงเอกสารมาตรฐานอย่างครบถ้วน และสามารถระงับหรือนำสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานออกจากระบบได้อย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ ETDA ยังเร่งกำกับบริการ Ride Sharing ให้สอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยมีผู้ขับขี่ลงทะเบียนผ่านระบบยืนยันตัวตนแล้วเกือบ 28,000 ราย พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อลดภาระด้านเอกสาร ค่าใช้จ่าย และพัฒนารูปแบบประกันภัยที่เหมาะสมกับการให้บริการผ่านแพลตฟอร์ม

ขณะเดียวกัน ETDA ยังผลักดันการกำกับดูแลผ่านกลไกการกำกับตนเองในกลุ่มสินค้ามีความเสี่ยง เช่น บุหรี่ไฟฟ้า อาวุธ และซิมบ็อกซ์ เพื่อลดการแพร่กระจายสินค้าผิดกฎหมายในโลกออนไลน์ ควบคู่กับการเดินหน้ามาตรการป้องกันการฉ้อโกง โดยอยู่ระหว่างผลักดันประกาศภายใต้กฎหมายบัญชีม้า และขยายโครงการ DPS Trust Every Click เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและคุ้มครองผู้บริโภคในระบบเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างยั่งยืน